การเรียนรู้แบบบูรณาการ

อ.เกษรา วรนาถจินดา อาจารย์ประจำสาขาสารสนเทศศาสตร์

(ปฏิบัติงาน ณ สำนักหอสมุดกลาง

การจัด การเรียนรู้แบบบูรณาการเป็นความพยายามในการปฏิบัติการเรียนรู้โดยให้ผู้เรียนเป็นศูนย์กลางเพื่อให้สอดคล้องกับ

สภาพการณ์ของบ้านเมืองและสอดคล้องกับพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติพ..2542ที่ถือว่าผู้เรียนมีความสำคัญที่สุดและ

ให้การเรียนรู้แบบบูรณาการผสมกลมกลืน ไปในวิถีชีวิตจริง

ทำไมต้องบูรณาการความรู้

 เหตุผลสนับสนุนการบูรณาการ(สมวงษ์ แปลงประสพโชค อ้างใน ธำรง บัวศรี : 2532)

1.  การขยายตัวของความรู้  มีเรื่องที่จำเป็นต้องเพิ่มเข้ามาในหลักสูตรมากมาย  เช่น  เอดส์  เพศศึกษา

  สิ่งแวดล้อม  จึงจำเป็นต้องหาทางเลือกสาระให้ผู้เรียนเรียนในเวลาที่เท่าเดิม

2. หลักสูตรปัจจุบันไม่เหมือนชีวิตจริงเพราะเรียนเป็นช่วงโรงเรียนต้องแสดงให้เห็นว่าแต่ละวิชามีอิทธิพลต่อผู้เรียนอย่างไร 

เขาควรต้องเห็นความสำคัญของทุกวิชาที่ถูกจัดเชื่อมโยงกันไว้

3.  ปัจจุบันเราฝึกคนให้เป็นผู้เชี่ยวชาญเฉพาะได้  และต้องฝึกให้ผู้เรียนสามารถบูรณาการสิ่งที่เรียนกับชีวิตในโลกกว้างได้

(Jacobs, 1989 : 3-4) (เพราพรรณ  โกมลมาลย์ , 2541 : 66)

นอกจากนี้ยังมีเหตุผลสนับสนุนการบูรณาการอย่างน้อยอีก 2 ประการคือ

1. ไม่มีหลักสูตรวิชาใดเพียงวิชาเดียวที่สำเร็จรูปและสามารถนำไปใช้แก้ปัญหาทุกอย่างที่เกิดขึ้นในชีวิตจริง

 2. วิชาการหรือแนวคิดต่างๆที่ใกล้เคียงกันหรือเกี่ยวข้องกันควรนำมาเชื่อมโยงกันเพื่อให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้ที่มีความหมาย  

ลักษณะสำคัญของการบูรณาการ
การจัดหลักสูตรและการจัดการเรียนการสอนแบบบูรณาการถ้าสามารถดำเนินได้อย่างสมบูรณ์แล้ว

ควรจะมีลักษณะโดยรวมดังต่อไปนี้

1. เป็นการบูรณาการระหว่างความรู้และกระบวนการเรียนรู้ เพราะในปัจจุบันนี้ปริมาณของความรู้มีมากขึ้นเป็นทวีคูณ 

รวมทั้งมีความสลับซับซ้อนมากขึ้นเป็นลำดับ การเรียนการสอนด้วยวิธีการเดิม อาทิ การบอกเล่า การบรรยายและ

การท่องจำ อาจจะไม่เพียงพอที่จะก่อให้เกิดการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพได้ ผู้เรียนควรจะเป็นผู้สำรวจความสนใจของ

ตนเองว่าในองค์ความรู้หลายหลากนั้น อะไรคือสิ่งที่ตนเองสนใจอย่างแท้จริง ตนควรแสวงหาความรู้เพื่อตอบสนอง

ความสนใจเหล่านั้นได้อย่างไร เพียงใด ด้วยกระบวนการเช่นไรซึ่งแน่นอนว่ากระบวนการเรียนการสอนลักษณะนี้ย่อม

ขึ้นอยู่กับความแตกต่างระหว่างบุคคล (Individual  Differences)ไม่ใช่น้อย

2. เป็นการบูรณาการระหว่างพัฒนาการความรู้และพัฒนาการทางจิตใจ นั่นคือให้ความสำคัญแก่ จิตพิสัย คือเจตคติ 

ค่านิยม ความสนใจ และสุนทรียภาพ แก่ผู้เรียนในการแสวงหาความรู้ด้วย ไม่ใช่เน้นแต่เพียงองค์ความรู้หรือพุทธิพิสัย

แต่เพียงอย่างเดียว อันที่จริงการทำให้ผู้เรียนเกิดความซาบซึ้งขึ้นเสียก่อนที่จะได้ลงมือศึกษานั้น นับได้ว่าเป็นยุทธศาสตร์

ที่สำคัญยิ่งสำหรับจูงใจให้เกิดการเรียนรู้ขึ้นทั้งแก่ผู้สอนและผู้เรียน

3. บูรณาการระหว่างความรู้และการกระทำในข้อนี้ก็มีนัยแห่งความสำคัญและความสัมพันธ์เช่นเดียวกับที่ได้กล่าวไว้แล้วในข้อสอง 

เพียงแต่เปลี่ยนจิตพิสัยเป็นทักษะพิสัยเท่านั้น

4. บูรณาการระหว่างสิ่งที่เรียนในโรงเรียนกับสิ่งที่เป็นอยู่ในชีวิตประจำวันของผู้เรียน คือการตระหนักถึงความสำคัญแห่งคุณภาพชีวิต

ของผู้เรียนว่าเมื่อได้ผ่านกระบวนการเรียนการสอนตามหลักสูตรแล้ว  สิ่งที่เรียนที่สอนในห้องเรียนจะต้องมีความหมายและมีคุณค่า

ต่อชีวิตของผู้เรียนอย่างแท้จริง

5.บูรณาการระหว่างวิชาต่างๆ เพื่อให้เกิด ความรู้ เจตคติและการกระทำที่เหมาะสมกับความต้องการและความสนใจของผู้เรียนอย่าง

แท้จริง ตอบสนองต่อคุณค่าในการดำรงชีวิตของผู้เรียนแต่ละคน การบูรณาการความรู้ของวิชาต่างๆเข้าด้วยกันเพื่อตอบสนอง

ความต้องการหรือเพื่อตอบปัญหาที่ผู้เรียนสนใจจึงเป็นขั้นตอนสำคัญที่ควรจะกระทำในขั้นตอนของบูรณาการหลักสูตรและ

การเรียนการสอนเป็นอย่างยิ่ง

  สรุป

               เนื่องจากวิถีชีวิตจริงของคนเรามีเรื่องราวต่างๆที่มีความหมายสัมพันธ์ซึ่งกันและกันไม่ได้แยกออกจากกันเป็นเรื่องๆดังนั้น

ผู้เรียนจะเรียนรู้ได้ดีขึ้นและเรียนรู้อย่างมีความหมายเมื่อมีการบูรณาการความรู้เข้ากับชีวิตจริงโดยการเรียนรู้ในสิ่งที่ใกล้ตัวแล้วขยายกว้างไกลตัว

ออกไปตระหนักถึงข้อเท็จจริงทีว่า ความรู้มีการขยายตัวแตกแขนงวิชาใหม่อยู่เสมอและขยายไปอย่างรวดเร็วมาก จึงต้องเลือกเรียนรู้สาระที่สำคัญ

และจำเป็นในเวลาที่มีเท่าเดิมมาผสมผสานสรรพสิ่งต่างๆที่เกี่ยวข้องให้สัมพันธ์กัน นำไปสู่การคิด การแสวงหา และการแก้ปัญหาในการดำเนินชีวิต

         ดังนั้นการเรียนรู้แบบบูรณาการจึงเป็นการวัดประสบการณ์และสาระการเรียนรู้ต่างๆที่สัมพันธ์กันผสมผสานด้วยกัน

เพื่อให้สอดคล้องกับความต้องการและวิถีชีวิตจริงของผู้เรียน เพื่อเป็นการพัฒนาคนให้มีชีวิตที่สมบูรณ์มีความสมดุลทั้งทางด้านร่างกาย จิตใจ สติ

ปัญญาและสังคมจนเกิดภาวะที่พอดี สามารถดำรงชีวิต อยู่ในสังคมได้อย่างสงบสุข เป็นการพัฒนาผู้เรียนในลักษณะที่เป็นองค์รวม นี่คือ ที่มา

ของการบูรณาการ

 

[เข้าถึงโดย : http://www.ripn-math.com/doc/aa_012.doc]